Een betoging van leerlingen die protesteren tegen de hervormingen in het Franstalig onderwijs is uit de hand gelopen. Er worden onder meer steps in brand gestoken en de politie heeft het waterkanon ingezet. Enkele betogers drongen het parlement binnen, waar over de omstreden hervormingen werd gestemd, en staken rookbommetjes af.

Honderden leerlingen zijn donderdagvoormiddag rond 10 uur samengekomen aan Brussel-Centraal, om te protesteren tegen besparingen in het Franstalig onderwijs. Dat protest liep al snel uit de hand. Er werd vuurwerk afgestoken en steps gingen in vlammen op. Ook bushokjes moesten eraan geloven, net als ramen van horecazaken en verkeersborden. Doorlopend klonken knallen van voetzoekers. Antifa-accounts op Instagram postten doorlopend foto’s van de acties. Ook in Namen is een leerlingenprotest uit de hand gelopen.

Het protest werd niet meteen in de kiem gesmoord, er was weinig tot geen politie aanwezig in de omgeving van het station. In tegenstelling tot de buurt aan het parlement, waar de straten wel waren afgesloten. Rond 11.15 uur was de oproerpolitie wel ter plaatse aan het station, maar aanvankelijk niet in groten getale. Enkele minuten later werd het waterkanon ingezet, verschillende ingangen van Brussel-Centraal werden tijdelijk afgesloten, maar die zijn ondertussen weer geopend.

De politie heeft het over “een spontane samenkomst” en zette traangas in om de manifestanten uiteen te drijven. “De hulpdiensten die ter plaatse kwamen om de brand te blussen, werden bekogeld met projectielen. Wij hebben daarom gebruikgemaakt van de sproeiwagen om het vuur onder controle te krijgen”, aldus politiewoordvoerster Ilse Van de keere, die aanraadt om het centrum van Brussel te vermijden.

Nadat de scholieren waren uiteengedreven aan het station, gingen ze naar het Franstalige parlement, waar ook veel leerkrachten hun ongenoegen kwamen uiten over de geplande maatregelen. Toen er om 14 uur over de omstreden onderwijshervormingen werd gestemd, drongen enkele betogers het parlementsgebouw van de Franse Gemeenschap binnen door de twee toegangsdeuren te forceren. Ze staken enkele rookbommetjes af waardoor het brandalarm afging, maar de parlementaire werkzaamheden gingen onverminderd door omdat de betogers niet tot in het halfrond raakten. “Maak u geen zorgen over het alarm dat af en toe afgaat”, zei parlementsvoorzitter Benoît Dispa (Les Engagés).

De politie bevestigt dat er op verschillende plaatsen in Brussel incidenten hebben plaatsgevonden. Daardoor is er hinder bij een aantal metrostations, klinkt het. Eerder op de ochtend zag een journalist van Belga hoe de politie optrad in het metrostation Sint-Guido in Anderlecht. Jongeren hadden daar hekken op de sporen gegooid en brandblussers op de perrons leeggespoten. De meeste betogers zijn ondertussen huiswaarts gekeerd.

Het is al weken onrustig in het Franstalig onderwijs wegens geplande hervormingen van de Franse Gemeenschap. De grootste frustratie bij de jongeren is de ‘minerval’, het inschrijvingsgeld in het hoger onderwijs. Dat zou volgend jaar fors opgetrokken worden tot het tarief dat in Vlaanderen geldt: 1.100 euro per academiejaar. “Dit gaat over onze toekomst”, zegt de 19-jarige Mohammed. Hij volgt boekhouden in een secundaire school in Tubeke. Hij draagt een bordje, waarop staat: “Studeren is een recht, geen luxe.” Hij verduidelijkt: “Ik wil graag een master hebben. Dat is vijf jaar studeren. Vijf keer 1.100 euro.”

Voor sommige jongeren gaat het om veel meer. “We hebben dit jaar geen degelijk onderwijs gekregen”, zeggen Fatima Diallo en Jasmine El Andalusi. Ze zijn 16 en zitten in het Lycée Henriette Dachsbeck in Brussel. Heel wat leerkrachten hebben dit jaar veel gestaakt of het werk neergelegd, zeggen ze. Daarbij kwam het lerarentekort. “We hebben zo veel gemist. En nu moeten we jammer genoeg nog examens doen ook.” Ze kregen één uur les vandaag. Daarna werd de school collectief gesloten.

Meer voor de klas

De 17-jarige Yasmina volgt les in het Athenée Pagode, op haar bordje staat “Glatinique l’éducation”, een woordspeling en vrij vertaald als “minister Glatigny verneukt ons onderwijs”. “Ik heb niet de middelen om voort te studeren. Door deze maatregel wordt studeren iets voor de rijken.”

• 1 / 7Studentenprotest in Brussel © AMG
• 2 / 7Studentenprotest in Brussel © AMG
• 3 / 7Studentenprotest in Brussel © AMG
• 4 / 7Studentenprotest in Brussel © AMG
• 5 / 7Studentenprotest in Brussel © AMG
• 6 / 7Studentenprotest in Brussel © AMG
• 7 / 7Studentenprotest in Brussel © AMG

Ook veel leerkrachten betogen mee. “Het decreet waarover vandaag wordt gestemd, verandert heel veel, terwijl het eigenlijk nog niet goedgekeurd zou mogen worden. Op democratisch vlak is dat niet geweldig”, zegt leraar Frans en godsdienst Rémi Lehart. Hij is samen met collega’s van het college Saint-Julien in Ath, afgezakt naar Brussel. “Het beleid heeft ook gevolgen voor leerlingen die meer inschrijvingsgeld zullen betalen, dat creëert ongelijkheid”, zegt leraar geschiedenis Bernard Mathieu op het college Saint-Julien.

In zekere zin begrijpen de leraren het gedrag van de boze leerlingen in Brussel: “Als je als jongere hoort dat er maatregelen komen die je toekomst in het gedrang brengen, snap ik dat dat een gevoel van woede kan oproepen. Dat rechtvaardigt het geweld vandaag niet, maar maakt het wel begrijpelijker”, zegt Lehart.

Nog een in het oog springende maatregel is dat leerkrachten in de hoogste jaren van het secundair twee uur meer voor de klas moeten staan. Er zijn ook maatregelen om leerkrachten die gedetacheerd zijn, terug naar de klas te halen. De regering van de Franse Gemeenschap zegt dat ze niet anders kan. “Er moet worden bespaard, anders gaan we failliet en kunnen leerkrachten over een paar jaar gewoon niet meer betaald worden”, zei minister-president Elisabeth Degryse (Les Engagés) vorige zomer al. Zij wees erop dat de minerval al jaren niet meer geïndexeerd werd en dat studeren in Vlaanderen even duur is. Binnen de Franse Gemeenschap zijn er niet veel andere posten om op te besparen dan onderwijs: dat budget behelst zowat driekwart van het volledige budget.

Over de besparingsmaatregelen stemt het parlement van de Franse Gemeenschap normaal gezien vanmiddag. Die stemming is omstreden, omdat de meerderheid het reglement van de werkzaamheden niet volgt. Na heel wat vertragingsmaneuvers van de oppositie werd het decreet pas eerder deze week goedgekeurd in commissie. Volgens het reglement moeten er 84 uur zitten tussen een goedkeuring in commissie en plenair. Maar de meerderheid respecteert die termijn niet, onder het motto dat iedereen nu maar al te goed de inhoud van het decreet kent, er wordt immers al meer dan een maand over gedebatteerd. De oppositie is het daar, begrijpelijkerwijs, niet mee eens en vraagt het ontslag van de voorzitter van het parlement, Benoît Dispa (Les Engagés).

Voor de jongeren in de straat is dit politiek verhaal een extra reden om te betogen “want deze hervorming is ondemocratisch”.